محمدمهدی زاهدی در یازدهمین کنگره سیستم‌های فازی و هوشمند در شیراز، با تشریح وضعیت علمی این رویداد، بر ضرورت اصلاح نظام ارزیابی انجمن‌های علمی از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تأکید کرد.
وی با اشاره به محورهای علمی این دوره از کنگره اظهار کرد: این رویداد با توجه به پوشش هم‌زمان دو حوزه سیستم‌های فازی و هوشمند، موضوعات و محورهای علمی متنوعی را دربرمی‌گیرد.
رئیس انجمن سیستم های فازی ایران افزود: در بخش سیستم‌های فازی، ۱۱۳ مقاله به دبیرخانه کنگره ارسال شد که پس از طی مراحل داوری توسط متخصصان، ۸۵ مقاله مورد پذیرش قرار گرفت. از این تعداد، ۵۵ مقاله برای ارائه شفاهی و ۳۰ مقاله برای ارائه در قالب پوستر انتخاب شدند.
زاهدی در ادامه با اشاره به چالش‌های پیش روی انجمن‌های علمی خواستار بازنگری جدی در شیوه ارزیابی آن‌ها از سوی وزارت علوم شد و گفت: نظام ارزیابی انجمن‌های علمی باید متناسب با جایگاه علمی، مرجعیت و دستاوردهای واقعی آن‌ها باشد و انجمن‌هایی که در سطح بین‌المللی جایگاه برجسته‌ای دارند، از حمایت متناسب برخوردار شوند.
وی با تأکید بر ضرورت توجه مسئولان وزارت علوم به این موضوع افزود: زمانی که یک انجمن علمی موفق به ایجاد و انتشار نشریاتی در سطح بین‌المللی Q۱ می‌شود، این دستاورد باید به‌درستی در نظام ارزیابی وزارت علوم دیده شود.
رئیس کمیته علمی یازدهمین کنگره سیستم‌های فازی ایران با اشاره به وضعیت نشریات این انجمن بیان کرد: در حال حاضر سه مجله در سطح Q۱ داریم؛ یکی از آن‌ها که پیش از این تنها مجله ایرانی این حوزه با این رتبه بود، اکنون در کنار دو مجله دیگر قرار گرفته است. همچنین نشریه JHIM که سال گذشته وارد پایگاه اسکوپوس شد، در رتبه Q۳ قرار دارد و امسال در مسیر ارتقا به Q۲ است.
زاهدی با اشاره به فعالیت نشریه فارسی‌زبان انجمن که در پایگاه ISC نیز نمایه شده است، اظهار کرد: با وجود محدودیت‌های مالی و نبود پشتوانه‌های حمایتی جدی، موفق شده‌ایم سه نشریه علمی را توسعه دهیم. رد بیش از ۹۰ درصد مقالات دریافتی به دلیل حجم بالای درخواست‌ها نیز نشان‌دهنده استقبال جامعه علمی از جایگاه این انجمن است.
وی نسبت به پیامدهای کاهش حمایت از انجمن‌های علمی و نشریات معتبر هشدار داد و گفت: در صورت فراهم نشدن حمایت‌های لازم، وضعیت استنادات علمی تضعیف و کیفیت و کمیت تولیدات علمی کاهش پیدا می‌کند که این مسئله می‌تواند خسارت‌های جبران‌ناپذیری برای کشور در عرصه علمی به همراه داشته باشد.
سرانه تولید علم در رتبه‌بندی دانشگاه‌ها لحاظ شود
رئیس انجمن فازی ایران در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر ضرورت بازنگری در نظام رتبه‌بندی دانشگاه‌ها بر پایه سرانه تولید علم اظهار کرد: در حال حاضر دانشگاه‌هایی در کشور وجود دارند که سرانه تولید علمی آن‌ها نزدیک به سه مقاله به ازای هر عضو هیئت علمی است، اما در نظام رتبه‌بندی فعلی جایگاه شایسته‌ای دریافت نمی‌کنند.
وی افزود: دلیل این مسئله آن است که در برخی ارزیابی‌ها، صرفاً تعداد کل مقالات و تولیدات علمی دانشگاه‌ها مبنای مقایسه قرار می‌گیرد، در حالی که این شیوه ارزیابی نمی‌تواند معیار دقیقی برای سنجش عملکرد علمی دانشگاه‌ها باشد.
زاهدی با اشاره به تفاوت ظرفیت دانشگاه‌ها از نظر تعداد اعضای هیئت علمی بیان کرد: برای مثال، ممکن است دانشگاهی بیش از سه هزار عضو هیئت علمی داشته باشد و دانشگاه دیگری تنها حدود ۲۰۰ عضو هیئت علمی داشته باشد. طبیعتاً دانشگاه بزرگ‌تر به دلیل برخورداری از ظرفیت انسانی بیشتر، امکان تولید مقالات بیشتری دارد؛ بنابراین مقایسه تعداد مطلق مقالات این دو دانشگاه، بدون در نظر گرفتن تعداد اعضای هیئت علمی، معیار منصفانه‌ای برای ارزیابی عملکرد علمی آن‌ها نیست.
وی با انتقاد از این رویکرد ادامه داد: اگر دانشگاهی با تعداد زیاد اعضای هیئت علمی، سرانه تولید علم پایین‌تری داشته باشد، در حالی که دانشگاهی کوچک‌تر با سرانه‌ای حدود ۲.۷ یا ۲.۸ مقاله به ازای هر عضو هیئت علمی فعالیت می‌کند، نباید دانشگاه دوم صرفاً به دلیل تعداد کمتر مقالات در رتبه‌بندی نادیده گرفته شود.
رئیس انجمن فازی ایران با تأکید بر لزوم تفکیک تعداد کل تولیدات علمی از سرانه تولید علم گفت: توجه به این شاخص می‌تواند انگیزه دانشگاه‌های کوچک‌تر و اعضای هیئت علمی پرتلاش را افزایش دهد و زمینه ارزیابی عادلانه‌تر عملکرد علمی دانشگاه‌های کشور را فراهم کند. این موضوع اهمیت زیادی دارد و باید در نظام رتبه‌بندی و ارزیابی دانشگاه‌ها با جدیت بیشتری مورد توجه قرار گیرد. |
